Kaas is niet alleen lekker, maar ook verrassend veelzijdig. Je doet het op brood, smelt het boven een ovenschotel of serveert het in blokjes op een borrelplank. Maar behalve dat het een geliefde smaakmaker is, vragen veel mensen zich af: is kaas eigenlijk wel goed voor je darmen? Wat doet het met je spijsverteringsstelsel? Kan het helpen of juist klachten veroorzaken? Tijd om dat uit te zoeken.
Wat doet kaas met je spijsvertering?
Wanneer je een hap kaas neemt, begint er een heel proces in je lichaam. De kaas komt via je slokdarm in je maag en wordt vervolgens stap voor stap afgebroken. Kaas bevat voornamelijk vetten en eiwitten. Er zitten nauwelijks koolhydraten in, tenzij het een verse, zachte kaas is. Dat betekent dat je lichaam flink aan het werk wordt gezet, maar niet op een vervelende manier. Voor de meeste mensen geldt dat kaas niet zwaar op de maag ligt, tenzij er sprake is van een gevoeligheid.
Maar net zoals bij veel andere voedingsmiddelen, hangt het effect van kaas op je darmen sterk af van je persoonlijke situatie. Niet iedereen reageert hetzelfde.
Lactose: een gevoelig punt voor sommigen
Een belangrijke factor om mee te nemen is lactose. Dat is een melksuiker die van nature voorkomt in melk en dus ook in kaas. De meeste mensen kunnen lactose prima verteren, vooral in kleine hoeveelheden. Maar er is een flinke groep mensen die lactose minder goed of zelfs helemaal niet kan afbreken. Dat komt doordat ze onvoldoende van het enzym lactase aanmaken. Dat enzym heb je nodig om lactose te verteren.
Als je lichaam moeite heeft met lactose, kan dat zorgen voor vervelende klachten zoals een opgeblazen gevoel, gerommel in de buik, winderigheid of zelfs diarree. Dit zie je vooral bij verse kazen, zoals mozzarella of roomkaas, waar nog veel lactose in zit. Maar het goede nieuws is dat bij oudere, gerijpte kazen – zoals oude Goudse, Parmezaanse kaas of cheddar – de hoeveelheid lactose tijdens het rijpen flink afneemt. Daardoor worden deze kazen vaak een stuk beter verdragen door mensen met een milde lactose-intolerantie.
Wat als je darmen juist blij worden van kaas?
Dan is er ook nog het verhaal van gefermenteerde kaas. Tijdens fermentatie zetten bacteriën melksuikers om in melkzuur. Dat is niet alleen handig om de kaas langer houdbaar te maken, maar het maakt hem vaak ook makkelijker verteerbaar.
Sommige van die melkzuurbacteriën blijven aanwezig in de kaas. Het zijn geen volwaardige probiotica zoals je die in bijvoorbeeld yoghurt of kefir vindt, maar ze kunnen wel degelijk iets doen voor je darmflora. Denk aan kazen als feta, blauwe kaas of boerenkaas. Die bevatten nog actieve fermentatieculturen die je darmen kunnen ondersteunen bij het afbreken van voedsel. Voor mensen met een gezonde spijsvertering kan dit dus net een extra duwtje in de goede richting zijn.
Kaas is geen wondermiddel
Toch moeten we ook eerlijk zijn: kaas is geen magisch product voor je darmen. Het bevat geen vezels, en laat dat nou juist zijn wat je darmen het meest nodig hebben om goed te blijven functioneren. Vezels zorgen ervoor dat je spijsvertering op gang blijft en je stoelgang soepel verloopt. In kaas vind je die dus niet.
Wat kaas wél bevat, zijn vetten en zout. En hoewel dat op zichzelf niet verkeerd is, is het wel belangrijk om het binnen de perken te houden. Te veel vet kan je spijsvertering belasten. En een te hoge zoutinname kan op de lange termijn andere gezondheidsproblemen veroorzaken, zoals een verhoogde bloeddruk. De kunst zit ‘m dus in balans.
Eet je graag kaas? Combineer het dan met vezelrijke voeding. Denk aan een volkoren boterham, een salade met veel groenten of een stamppot met peulvruchten. Zo krijgt je lichaam het beste van beide werelden: smaak én ondersteuning voor je darmen.
Voor wie is kaas minder geschikt?
In sommige situaties is het slim om even op de rem te trappen met kaas. Dat geldt bijvoorbeeld als je een lactose-intolerantie hebt. Zeker bij verse kazen kan dat klachten geven. Ook mensen met een melkallergie, wat iets anders is dan lactose-intolerantie, kunnen heftig reageren op bepaalde eiwitten in kaas.
Daarnaast kunnen mensen met het prikkelbare darm syndroom merken dat zuivel niet goed valt. Dit verschilt wel per persoon. Sommige mensen kunnen harde kazen prima verdragen, terwijl anderen daar toch buikklachten van krijgen. Bij twijfel kun je het beste een tijdje bijhouden wat je eet en hoe je lichaam erop reageert. Of overleg met een diëtist.
Tot slot zijn er mensen die vanwege een bepaald dieet hun vetinname of zoutinname moeten beperken. In dat geval is het verstandig om goed naar de etiketten te kijken of te kiezen voor magere of minder zoute varianten.
Kaas kán goed zijn voor je darmen, maar niet voor iedereen
Kaas heeft absoluut eigenschappen die gunstig kunnen zijn voor je spijsvertering. Vooral als je kiest voor gerijpte of gefermenteerde kazen en ze combineert met vezelrijke voeding. Maar het blijft een product dat je met mate moet eten. Zeker als je weet dat je darmen gevoelig reageren op lactose of vet.
Het mooie aan kaas is dat er zoveel verschillende soorten zijn. Daardoor is de kans groot dat er eentje tussen zit die past bij jouw lijf. En of je nu gaat voor een stukje oude kaas, een milde geitenkaas of een blokje Parmezaan: geniet er vooral bewust van. Met aandacht en in balans.